De Lange en de korte versie van The Shining

Tot op de dag van vandaag wordt in Amerika de lange versie van The Shining vertoond en in Europa de korte versie. In EYE is tijdens het Jack Nicholson-zomerfestival ook de lange versie te zien. Wat zijn de verschillen?
The Shining ging in Amerika uit op 23 mei 1980 in de oorspronkelijke versie van 146 minuten. Twee dagen later gaf Kubrick de opdracht aan alle operateurs om de laatste scène van twee minuten niet te projecteren, eraf te snijden en terug te sturen naar Warner Bros. De gesneuvelde slotscène speelt zich af in een ziekenhuis waar Wendy Torrance (Shelley Duvall) vertelt dat het lijk van haar man nooit is gevonden. Hiermee wordt een nieuwe interpretatie van de film mogelijk, aldus de Amerikaanse filmcriticus Roger Ebert: misschien bestond Jack alleen in de fantasie van Wendy en Danny. Of misschien is hij meegesleurd naar het verleden, of was hijzelf moordenaar Delbert Grady. Maar Kubrick schrapte dit open einde dus op eigen verzoek, zodat de 144 minuten-versie de enige is die nog steeds in Amerika rouleert.
Na slechte recensies en een tegenvallende box-office in Amerika, werd The Shining vlak voor de Londonse première in 1980 aan een testpubliek getoond, waarna nog eens 25 minuten sneuvelden. Dit is de versie die in Europa rouleerde en die terechtkwam op latere Europese video- en dvd-uitgaves. Opvallend is dat Kubrick alle sequenties waarin de Torrances televisie kijken inkortte, terwijl populaire cultuur en communicatie juist een van de belangrijke motieven in de oorspronkelijke film lijkt: het geschreven woord van Jack versus de beeldenstroom waar Danny mee wordt omringd. De verwijzingen naar de beeldcultuur worden zo afzwakt.
Het is moeilijk te zeggen welke versie de definitieve, director’s cut is. Kubrick liet beide versies op hun eigen continent rouleren en heeft nooit tussen de twee gekozen. Het Franse tijdschrift Positif oppert dat het toelaten van twee versies in Kubricks oeuvre, een dubbelfilm dus, toepasselijk is voor een filmmaker die het spiegelthema zo vaak in zijn werk heeft gebruikt.
Verwijderde scènes:
(1) De eerste zinnen van Jacks sollicitatiegesprek in het Overlook Hotel, over Jacks vroegere baan als leraar en zijn zucht naar verandering.
(2) De scène waarin Danny wordt onderzocht door een vrouwelijke huisarts en Jacks drankprobleem en mishandeling van zijn zoontje ter sprake komt.
(3) Het gesprek met Ullman tijdens de rondleiding door het hotel, over de Navajo en Apache-motieven en het roemrijke verleden van het hotel. Hierbij is een mooi tracking shot gesneuveld.
(4) Het begin van de scène waar Ullman het doolhof laat zien en hen ervoor waarschuwt.
(5) Ullmans gepronk met The Gold Room, het gesprekje over de drankvoorraad en de volledige naam van Wendy (Winnifred)
(6) Danny pratend met Hallorann over het ‘schijnen’ van het hotel.
(7) Wendy brengt Jack zijn ontbijt, waarna hij opmerkt dat het voelt alsof hij eerder in het hotel is geweest.
(8) Wendy in de keuken, terwijl op tv wordt gesproken over een zoekopdracht naar een vermiste vrouw in de bergen, en de naderende sneeuwstorm.
(9) De titel THURSDAY is geschrapt.
(10) Wendy en Danny kijken naar een soap, waarna Danny vraagt of hij speelgoed mag pakken.
(11) Delen van de dialoog tussen Jack en Lloyd, met een verwijzing naar Jacks alcoholprobleem en vrouwenhaat (hij noemt Wendy een ‘spermabank’).
(12) Een ijsberende Wendy praat in zichzelf over de sneeuwscooter als laatste redmiddel. Danny roept constant ‘redrum’, waarna Tony antwoordt: “Danny's gone away, Mrs. Torrance.”
(13) Hallorann probeert contact te krijgen met het hotel.
(14) De titel 8AM is geschrapt.
(15) Hallorann in het vliegtuig, Jack typt in de lounge, Hallorann vraagt een garagehouder om vervoer, op de radio wordt gesproken over verslechterende weersomstandigheden.
(16) Wendy en Danny kijken tv, Wendy vertelt Danny dat ze naar zijn vader gaat en dat hij moet blijven kijken naar de cartoons.
(17) Een paar shots van aangeklede skeletten aan een tafel met een fles champagne en glazen.
(18) Twee dagen na de Amerikaanse release werd de slotscène verwijderd, waarin Wendy in het ziekenhuis door UlIman wordt bezocht, en hij haar complimenteert dat ze het heeft overleefd, en Wendy vertelt dat het lijk van haar man nooit is gevonden. Ullman geeft Danny de gele tennisbal, wellicht dezelfde die hem naar kamer 237 lokte.
Bron: Monthly Film Bulletin, nov 1980 - Vol. 47 Nr. 562/uitgave British Film Institute
|